sobota, 10 marca 2012

Ocalić od zapomnienia - kajak żaglowy P 15

W przywoływanej już książce 10 kajaków typu "P" jest obszerny opis kolejnego, bardzo ciekawego i popularnego projektu łodzi Mieczysława Plucińskiego. Tą łodzią jest morski kajak żaglowy P 15. Został zaprojektowany około 1936 roku na wzór szwedzkich kajaków żaglowych, znanych z szybkości i dzielności. Podobno był szybszy od słynnej P 7, a na pewno też dzielniejszy, bo dużo lepiej od niej radził sobie na fali.
Łódka, dzięki szeroko rozchylonym i stosunkowo wysokim burtom, rzeczywiście była dosyć dzielna, a dzięki małej powierzchni zmoczonej i smukłości linii wodnej była dosyć szybka - w 1937 roku zwyciężyła w regatach w Pucku.
Rysunki przedstawione w książce ujawniają płynne, smukłe linie teoretyczne,
oraz kilka wersji ożaglowania - bermudzki (Marconi) slup dla wersji regatowej,
Slup gaflowy z dodatkowym balonfokiem
i gaflowy ket-jol.
Jak to było z P 6 i P 7 również i P 15 miała kolejną, powojenną odsłonę - w 1957 roku Mieczysław Pluciński całkowicie od nowa zaprojektował nowe wersje kajaka żaglowego P 15. Łódź dostała wyższe burty i większą szerokość oraz dwie wersje ożaglowania i dwie wersje kokpitu. Powstały wersja śródlądowa z dużym kokpitem i ożaglowaniem slup o powierzchni 10 m^2

 i wersja morska z małym kokpitem i ożaglowaniem ket-jol o powierzchni 8 m^2.


Zmodyfikowana P 15 nosiła przejściowo oznaczenie P 52, ale wkrótce Mieczysław Pluciński przywrócił jej historyczny symbol. Wiadomo też, że historia brawurowej ucieczki na Bornholm w 1947 roku dotyczyła innej łodzi - balastowej jednostki o podobnej wielkości oznaczonej, jako P 35, której projekt mógł powstać na podstawie rysunków P 15.

P 15 ("pepiętnastka") po wojnie zyskała sporą popularność, była budowana przez amatorów. Pierwszą z nich widziałem na Martwej Wiśle koło Sobieszewa w połowie lat 60. Była to jednak pewna przeróbka - miała ożaglowanie bermudzkie wersji śródlądowej i mały, owalny kokpit wersji morskiej. Załogę innej "ratowałem" pomagając suszyć jej ekwipunek i pojąc herbatą, po wywrotce na Zalewie Zegrzyńskim w połowie lat 70.

Bardzo ciekawie "pepiętnastkę" opisał i zilustrował historycznymi zdjęciami Radosław Werszko na łamach Port21.

***

Dane techniczne wersji z 1936 roku:

długość całkowita  (LOA)  5,12 m
długość na wodnicy konstrukcyjnej (Lwl)   4,65 m
szerokość (B)  1,38 m
szerokość na wodnicy konstrukcyjnej (Bwl)   0,98 m
zanurzenie kadłuba (T)   0,12 m
zanurzenie z mieczem   0,57 m
wysokość boczna (H) 0,38 m
wolna burta (h) 0,26 m
masa kadłuba około 60 kg
ożaglowanie turystyczne - slup gaflowy   7,5 m^2
ożaglowanie treningowe - ket-jol   7,5 m^2
ożaglowanie regatowe - slup bermudzki (Marconi) 7,5 m^2


Dane techniczne wersji z 1957 roku:

długość całkowita  (LOA)  5,00 m
długość na wodnicy konstrukcyjnej (Lwl)   4,80 m
szerokość (B)  1,50 m
szerokość na wodnicy konstrukcyjnej (Bwl)   1,15 m
zanurzenie kadłuba (T)   0,18 m
zanurzenie z mieczem   0,75/0,90 m
ożaglowanie wersji śródlądowej - slup bermudzki  10,5 m^2
ożaglowanie wersji morskiej - ket-jol  8,5 m^2

____
PS: Mieczysław Pluciński zaprojektował również inną łódź niewątpliwie inspirowaną kształtem kadłuba P 15, była to, ożaglowana jako ket-jol, czterometrowa  P 40.
Ta mała łódka nie zyskała jednak chyba nigdy popularności swojej poprzedniczki.
...

Ciąg dalszy nastąpi.

1 komentarz:

  1. Jakiś czas temu nabyłem dmuchany kajak z żagle. Wbrew pozorom jest z tym mnóstwo zabawy. Dzięki za wygrzebanie tych planów. Pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń